12

Beispiller

 

Ech hu mer e chicke Bijou kaaft, fir an den Theater ze goen. Mäin eprouvéierte Portmonni huet e seriöe Schock kritt.

 

 Verschidde Wierder gi wéi am Franséische geschriwwen a kënnen eng lëtzebuergesch Endung kréien.
Aner Wierder hunn eng lëtzebuergesch Schreifweis kritt. Dacks ass béides méiglech.

D'Prinzipien

 

Déi franséisch Wierder sinn ënnerschiddlech gutt an d’Lëtzebuergescht integréiert.

Verschidde franséisch Wierder ginn onverännert iwwerholl, mee Substantive gi grouss geschriwwen:

  • Besoin, Bijou, Dictionnaire, Congé, Ficelle, Soupçon, Poubelle, Trottoir

Aner franséisch Wierder kréien eng lëtzebuergesch Endung drugehaang:

  • Chamber, Coiffer, Combel, soupçonnéieren, Natioun, Member, Timber, Ensembel

Da ginn et franséisch Wierder, déi ganz agebiergert sinn:

  • Bëtong, Tëlee, Vëlo, Fritten, Jelli, Zooss, Zoossiss, Kaffi, Rampli, Kalzong, Klautjen, Pressessioun, Schock, prett sinn, mee

Dacks huet een d’Wiel:

  • Pompjee / Pompier, Keessjee / Caissier, schick / chic, Annexe / Annex

Den Accent aigu um é bleift, wann en hannen am Wuert steet :

  • Musée, Congé, Lycée

Den Accent aigu um é vir am Wuert gëtt ewechgelooss, mee den e gëtt net verduebelt:

  • Debat, Decisioun, reell, Reunioun, Echec

Bei Expressiounen, déi ganz iwwerholl ginn, bleift den Accent aigu:

  • En Délit de grande vitesse

Den Accent grave an den Hittche bleiwen:

  • Barrière, Succès, Progrès, Boîte, Enquête, enquêtéieren, Gêne ( mee: genéieren), Piqûre

Zesummegesate Begrëffer ginn tel quel iwwerholl: d’Assemblée générale, e Chargé de cours

Gemëscht zesummegesate Begrëffer gi mat Bindestréch geschriwwen; wann en s wéinst der Aussprooch derbäi kënnt, gëtt deen un d’Wuert ugehaang:

  • Saumon-fumés-Schnittchen, Lycées-Direkter, Sécurité-sociales-Kaart

Bei Adjektive maache mer eng lëtzebuergesch Endung drun, wann et néideg ass:

  • e chicke Schal, e chict Kleed, eng charmant Dame, e beigen Hutt, e beigë Mantel, eng beige Jupp, e beiget Hiem, en efficacet Mëttel

Bei internationale Wierder orientéiere mer äis éischter um Däitschen :

  • Hotel, Theater, Diplom, Thermometer, Delfin, Foto

 

REEGELEN AN EXERCICEN


1


(um Site vum LOD)

avion

arrow

RIEDENSAARTEN AN ZITATER

 

 


An du, Klengen, du stells dech heihinner. Géi sich däi Berri, séier. Roueg stoe bleiwen. Net wibbelen. A laachen.
Roger Manderscheid. Et gëtt eng Foto gemaach
Fiéiert iech un d’Galanterie vun engem Jeune homme, dee mat enger amoureuser Anxietéit de Moment suprême erwaart, wou en Iech an engem delicieusen Tête-à-tête d’Sentimenter, déi säi blesséiert Hierz mélancoliquement oppresséieren, ouni Zeie librement expriméiere kann.
Dicks. Koseng Ficelle. D’Kiermesgäscht. 1986
Dee Schreck vun de Bomen, wéi se hinnen d’Posch vun der Schëller gerappt hunn. Einfach genial!
Josiane Kartheiser. Wie wëllt en Handy? De Marc hätt gär Pangecher.
Texter op Däitsch an op Lëtzebuergesch. 2005
Dem Schneewittche war virun allem zum Verhängnis ginn, dass ee Gendaarm op den éischte Bléck dem Meedche seng laang ebenholzfaarweg Hoer mat enger Burka verwiesselt hat.
Claudine Muno. Nobody fucks with the Rotkäppchen. Fabula Rasa. 2013 Claudine Muno.
De Jangli fiert den Houwald erop
O wär hie gutt douewen op der Hesper Kopp.
D'Maschinn wackelt iwert d'Schinnen dohin.
Vun elauter Damp kënnt dir net méi ganz vill gesinn.
Colette a Fernand Wark. De Jangli fiert den Houwald erop. 1951
äddi a bon voyage
ech sinn op der belscher plaasch
Serge Tonnar. Belsch Plaasch. 2011
Et huet gekrasch an et sot zu mir: “Ech hunn däi Portefeuille net gestuel.”
Duerch d’Gewulls am héije Gras hätt ech de Portefeuille vläicht verluer.
Neen, ech hat en net verluer, a meng Täsch ass hatt gefuer.
Et sot zu mir: “Ech hunn en am Grapp!”
An duerch de Portefeuille gouf ech Papp
Änder Bausch. Mir dibbere Jéinesch. 2015
En décke Rondel Zoossisswupp
Deen hunn ech bei der Bom geschuppt
Eng Knaus a Mayonnaise derbäi
Ass besser wéi all Huewerbräi
Luc Guillaume. Dëppegéisser. Lausbouwentricken. 2015
Säin Diwwi ass mat frieme Plomme gefëllt: Hien huet nach näischt Eegenes hikritt.
Guy Rewenig. Häwwi! Lëtzebuerger Leckzikon. 2013